Polska - Świat nauki

Najstarsza drukowana książka świata na wystawie

2008-10-01 15:50:32

 3 października o godz. 12.00 w Muzeum Uniwersyteckim w Toruniu odbędzie się wernisaż wystawy „Galaktyka Gutenberga. Inkunabuły ze zbiorów Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie".

Wystawa została przygotowana w związku z wydaniem książki prof. Janusza Tondela „Inkunabuły w zbiorach biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie oraz realizacją projektu „Incunabula". Autor monografii został nagrodzony za nią przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego nagrodą indywidualną II stopnia. Wystawę, której kuratorami są dr Krzysztof Nierzwicki oraz Sławomir Majoch, będzie można oglądać do 15 listopada, od wtorku do piątku w godz. 10.15 oraz w weekend 4-5 października w siedzibie Muzeum Uniwersyteckiego w Collegium Maximum przy placu Rapackiego 1.

Tytuł wystawy nawiązuje do słynnej książki Herberta Marshalla McLuhana „Galaktyka Gutenberga" z 1962 roku, który uznał, że czcionka drukarska w decydujący sposób przyczyniła się do rozwoju państw narodowych, do wyłonienia się indywidualizmu i dominacji racjonalizmu, mechanizacji metody naukowej, a w konsekwencji do uniformizacji i standaryzacji kultury. W „Galaktyce" znalazła wyraz bodaj najsłynniejsza myśl odnosząca się do idei nowej kultury elektronicznej, której wyrazem stała się metafora globalnej wioski. Kultura tego typu powstała w wyniku buntu przeciwko kulturze druku, industrializacji i mechanizacji.

Wystawa obejmuje trzydzieści trzy najcenniejsze inkunabuły ze zbiorów Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Inkunabuł (z łac. incunabula, powijaki, kołyska) - to umowne określenie pierwszych druków, wytworzonych do roku 1500. Za pierwszą drukowaną książkę uznaje się Biblię czterdziestodwuwierszową wydaną przez Johannesa Gutenberga w roku 1455. Do naszych czasów zachowało się jedynie 48 egzemplarzy, z czego jeden w Polsce, w Pelplinie. W 1987 jedna z Biblii została sprzedana w Nowym Jorku za rekordową kwotę 5,39 mln dol. i uważana jest dzisiaj za „najdroższą książkę świata".

Na wystawie można zobaczyć pelpliński egzemplarz Biblii, składający się z dwóch woluminów, w oryginalnej XV-wiecznej oprawie wykonanej przez słynnego introligatora, mistrza Henryka Costera z Lubeki. Biblia zawiera łaciński tekst Wszystkich Ksiąg Pisma świętego w tłumaczeniu św. Hieronima oraz jego komentarze i prologi. Egzemnplarz pelpliński należy do najcenniejszych spośród zachowanych, z uwagi na charakter i sposób wykonania rubryk, czyli wpisania kolorem czerwonym objaśnień na początku i na końcu prologów oraz ksiąg, a więc wszystkich "incipit" i "explicit", czego nie wykonano w druku dla uniknięcia zbyt wysokich kosztów związanych z powtórnym nakładaniem arkuszy na prasę. Wyjątkowe znaczenie pelplińskiego egzemplarza Biblii Gutenberga podnosi dodatkowo drobny, ale niezmiernie  cenny szczegół. Na marginesie, pod lewą szpaltą, na 46 stronie I tomu widoczna jest plama o wymiarach 25 x 7 mm. Jest ona odbiciem kształtu czcionki, która wypadła w trakcie pracy z rąk zecera. Ślad ten umożliwił rekonstrukcję czcionki warsztatu Gutenberga.

Wśród pozostałych prezentowanych inkunabułów znalazły się prace Tomasza z Akwinu, św. Bonawentury, najstarszy druk pomorski: zachowany jedynie w dwóch egzemplarzach Żywot Doroty pióra Jana z Kwidzyna tłoczony w malborskim warsztacie Jakuba Karweyssego. Równie cenny jest także tom zawierający pisma Jana Gersona drukowane od 1473 r. w dotychczas nie zlokalizowanej drukarni działającej być może w Chełmnie nad Wisłą a prowadzonej przez holenderskich Braci Wspólnego Życia. Na uwagę zasługują także oprawy książek, w tym egzemplarze wykonane w XV w. m.in. w warsztatach Gdańska i Torunia oraz ręcznie malowane miniatury.

Wystawa w Muzeum Uniwersyteckim, choć z pozoru dotyczy jedynie średniowiecznych druków, w rzeczywistości przedstawia przełom cywilizacyjny, który doprowadził do powstania dzisiejszej globalnej wioski.

fot. sxc


Słowa kluczowe: Gutenberg, galaktyka gutenberga, umk, Inkunabuły, biblia gutenberga, peplin,
Komentarze
Redakcja dlaStudenta.pl nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego.
Zobacz także
Nowe konkursy NCN: OPUS 20 + LAP, BEETHOVEN CLASSIC 4, SONATA 16 i PRELUDIUM BIS 2

Dowiedz się, kto może zdobyć jakie dofinansowanie!

Rekomendacje MNiSW dot. organizacji roku akademickego 2020/2021

Sprawdź, jakie są najnowsze zalecenia MNiSW dotyczące prowadzenia zajęć, inauguracji roku akademickiego i działania instytucji uczelnianych.

Covid-19 a promieniowanie
Ekspert NCBJ opowiada o potencjale promieniowania jonizującego w leczeniu COVID-19

Czy małe dawki promieniowania mogą pobudzić organizm do lepszej walki z wirusem SARS-CoV-2?

Polecamy
Cztery złote medale dla Polaków w matematycznych mistrzostwach świata!

Paryski finał Międzynarodowego Konkursu Gier Matematycznych i Logicznych w 2019 r. należał do Polaków!

Najlepszy internet dla studenta
Najlepszy internet dla studenta – wybieramy odpowiednią usługę Białystok

Studenci, czyli osoby należące do przedziału wiekowego 18–24 lat, stanowią szczególną grupę wśród korzystających z sieci.

Ostatnio dodane
Nowe konkursy NCN: OPUS 20 + LAP, BEETHOVEN CLASSIC 4, SONATA 16 i PRELUDIUM BIS 2

Dowiedz się, kto może zdobyć jakie dofinansowanie!

Rekomendacje MNiSW dot. organizacji roku akademickego 2020/2021

Sprawdź, jakie są najnowsze zalecenia MNiSW dotyczące prowadzenia zajęć, inauguracji roku akademickiego i działania instytucji uczelnianych.

Konkurs Ziaja
Popularne
Wzór umowy najmu
Wzór umowy najmu

Zobacz wzór umowy najmu! Wystarczy uzupełnić dane i gotowe!

Top 20 najlepszych klubów Wrocławia
Top 20 najlepszych klubów Wrocławia Wrocław

Grupa specjalnie przez nas wyselekcjonowanych bestii imprezowych wybrała dla was najlepsze kluby dla studentów we Wrocławiu. Oto wyniki!

Oto 28 najlepszych kierunków studiów w Polsce!
Oto 28 najlepszych kierunków studiów w Polsce!

Najlepsze kierunki studiów realizowane na uczelniach w całej Polsce zostały wyłonione do specjalnego dofinansowania z nowej dotacji projakościowej.