Świat - Świat nauki

Virgo i LIGO odkrywają czarną dziurę o masie 142 słońc

2020-09-04 11:11:21

Współprace badawcze Virgo i LIGO ogłosiły wykrycie fal grawitacyjnych z niezwykle masywnego układu dwóch czarnych dziur o masach 66 i 85 mas Słońca, które połączyły się tworząc czarną dziurę o masie około 142 mas Słońca. Utworzony w wyniku połączenia obiekt jest najbardziej masywną czarną dziurą, jaką kiedykolwiek wykryto za pomocą fal grawitacyjnych. Znajduje się ona w zakresie mas, w którym nigdy wcześniej nie obserwowaliśmy czarnych dziur: ani za pomocą fal grawitacyjnych, ani obserwacji elektromagnetycznych.

Zobacz też: Promieniowanie jonizujące remedium na COVID-19? Opinia naukowca z NCBJ.

Wizualizacja GW190521Największa czarna dziura wykryta przez fale grawitacyjne

Powstała w wyniku koalescencji czarna dziura jest najbardziej masywną, jaką kiedykolwiek wykryto za pomocą fal grawitacyjnych. Jej odległość jasnościowa ("głośnościowa") do Ziemi jest szacowana na około 17 miliardów lat świetlnych. Sygnał fali grawitacyjnej, GW190521, został zarejestrowany 21 maja 2019 roku przez trzy detektory interferometryczne tworzące globalną sieć; detektor Virgo i dwa detektory LIGO. Dwa artykuły naukowe informujące o odkryciu i jego astrofizycznych konsekwencjach zostały opublikowane 2 września 2020 r. w Physical Review Letters i Astrophysical Journal Letters.

Pobicie rekordu masy czarnych dziur zaobserwowanych w dotychczasowych kampaniach obserwacyjnych Advanced Virgo i LIGO jest tylko jedną z kilku szczególnych cech, które świadczą o wyjątkowości tej obserwacji. Ważnym aspektem, który szczególnie zwrócił uwagę astrofizyków, jest to, że końcowa czarna dziura należy do klasy tak zwanych "czarnych dziur o masie pośredniej" (zakres wynoszący od stu do stu tysięcy mas Słońca).Zainteresowanie tą populacją czarnych dziur wiąże się z jedną z najbardziej fascynujących i trudnych zagadek stojących przed astrofizykami i kosmologami: dotyczy ona pochodzenia supermasywnych czarnych dziur. Te gigantyczne monstra, miliony a nawet miliardy razy cięższe od Słońca, zwykle znajdujące się w centrach galaktyk, mogą powstać w wyniku łączenia się mniejszych czarnych dziur o masie pośredniej. Do dziś zidentyfikowano dzięki obserwacjom elektromagnetycznym bardzo niewielu kandydatów na czarne dziury o masie pośredniej, a GW190521 jest pierwszą obserwacją takiej czarnej dziury za pomocą fal grawitacyjnych.

Pełny opis odkrycia można znaleźć w materiałach prasowych EGO-Virgo – także w języku polskim! https://www.virgo-gw.eu

Zobacz też: Detektor Neutrin w Japonii: Super-Kamiokande.

Udział NCBJ

Praca opisująca GW190521 jest wynikiem współpracy ponad tysiąca naukowców z całego świata zrzeszonych w konsorcjum LIGO-Virgo, w tym szesnastu z Polski. Trzech z nich pracuje w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (prof. Andrzej Królak, inż. Adam Kutynia i dr Adam Zadrożny). Naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych od 2008 roku biorą aktywny udział w pracach konsorcjum LIGO-Virgo, w tym w pracach nad sygnałami pochodzącymi z rotujących gwiazd neutronowych, astronomią wielu nośników (multi-messenger astronomy) oraz nowych metod analizy danych. Narodowe Centrum Badań Jądrowych wnosi wkład w budowę europejskiego detektora fal grawitacyjnych Virgo.

Dostęp do danych LIGO-Virgo

Zachęta dla pasjonatów: Dla tych którzy chcieliby się pobawić danymi naukowymi LIGO-Virgo, w tym dotyczącymi sygnału GW190814, na stronie https://www.gw-openscience.org/ można znaleźć dane z detektorów oraz przewodniki jak analizować dane na własnym komputerze.

Materiał przygotował dr Adam Zadrożny (Zakład Astrofizyki NCBJ)

ip

fot. Raúl Rubio / grupa Virgo Valencia / The Virgo Collaboration. Jest to artystyczna interpretacja koalescencji układu podwójnego czarnych dziur odpowiedzialnego za sygnał GW190521. Czasoprzestrzeń, przedstawiona jako siatka, na którą nałożony jest obraz kosmosu, jest zniekształcona przez falę GW190521. Mniejsze turkusowe i pomarańczowe siatki reprezentują efekty "wleczenia" wywołane obrotem czarnych dziur wokół własnych osi. Oszacowane kierunki osi obrotu są oznaczone kolorowymi strzałkami. Wybrane kosmiczne tło sugeruje gromadę gwiazdową, jako jedno z możliwych miejsc, w którym mógł znajdować się układ GW190521.

Słowa kluczowe: GW190521, Największa czarna dziura, Fale grawitacyjne, Badania kosmosu, Virgo, LIGO, NCBJ
Komentarze
Redakcja dlaStudenta.pl nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego.
Zobacz także
Czym jest pareidolia?

Dowiedz się, czym charakteryzuje się to niezwykłe zjawisko!

Broń chemiczna na dnie Bałtyku - zagrożenie katastrofą ekologiczną bliższe niż się wydaje?

Dowiedz się, jaka katastrofa grozi Bałtykowi i całej północnej Polsce oraz jakie działania podjął rząd w sprawie oczyszczania dna morskiego z powojennych wraków i broni chemicznej.

Virgo i LIGO odkrywają czarną dziurę o masie 142 słońc

Obiekt powstał w wyniku połączenia się dwóch mniejszych czarnych dziur i został wykryty przez badania fal grawitacyjnych.

Polecamy
Szkło uranowe - co to jest i czy jest bezpieczne?

Pierwiastek zasilający elektrownie i służący do produkcji bomb zamknięty w domowych ozdobach? Jak to w ogóle możliwe?

Wyginął gatunek ptakÃłw, ktÃłrego przedstawicielem był bohater filmu Rio
Wyginął gatunek ptaków, którego przedstawicielem był bohater filmu "Rio"

Bohater filmu "Rio" należał do gatunku Ara modra.

Ostatnio dodane
Czym jest pareidolia?

Dowiedz się, czym charakteryzuje się to niezwykłe zjawisko!

Broń chemiczna na dnie Bałtyku - zagrożenie katastrofą ekologiczną bliższe niż się wydaje?

Dowiedz się, jaka katastrofa grozi Bałtykowi i całej północnej Polsce oraz jakie działania podjął rząd w sprawie oczyszczania dna morskiego z powojennych wraków i broni chemicznej.

Popularne
Wzór umowy najmu
Wzór umowy najmu

Zobacz wzór umowy najmu! Wystarczy uzupełnić dane i gotowe!

Top 20 najlepszych klubów Wrocławia
Top 20 najlepszych klubów Wrocławia Wrocław

Grupa specjalnie przez nas wyselekcjonowanych bestii imprezowych wybrała dla was najlepsze kluby dla studentów we Wrocławiu. Oto wyniki!

Oto 28 najlepszych kierunków studiów w Polsce!
Oto 28 najlepszych kierunków studiów w Polsce!

Najlepsze kierunki studiów realizowane na uczelniach w całej Polsce zostały wyłonione do specjalnego dofinansowania z nowej dotacji projakościowej.